Đối với những trường hợp còn lại, người bị thu hồi đất sẽ được bồi thường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi. Giá đất để tính bồi thường, theo nghị định này, sẽ là giá đất theo mục đích đang sử dụng tại thời điểm có quyết định thu hồi đất mà UBND tỉnh, thành phố đã công bố chứ không tính theo giá đất sẽ được chuyển mục đích sử dụng.

Đối với những trường hợp giá đất tại thời điểm bồi thường cao hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi do bồi thường chậm mà nguyên nhân do cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường gây ra, việc bồi thường sẽ được tính theo giá đất tại thời điểm bồi thường.

Tuy nhiên, để được bồi thường khi bị Nhà nước thu hồi đất, người sử dụng đất phải đáp ứng được một trong các điều kiện: có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ngoài ra hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định đã được UBND cấp xã xác nhận không có tranh chấp cũng được bồi thường theo nghị định này nếu có một trong các loại giấy tờ: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời (do cơ quan nhà nước cấp) hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính; giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng đất; chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở trước ngày 15-10-1993; giấy tờ về thanh lý, hóa giá nhà ở, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở; các giấy tờ về quyền sử dụng đất đai trước ngày 15-10-1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp (kể cả thuộc chế độ cũ).

Những hộ gia đình cá nhân không có các loại giấy tờ này cũng nằm trong diện được bồi thường nếu có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất kinh doanh hoặc đã sử dụng ổn định từ trước 15-10-1993, được UBND xã xác nhận không có tranh chấp.

Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân gắn liền với đất bị thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất, nghị định của Chính phủ qui định mức bồi thường sẽ được tính bằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương (do Bộ Xây dựng ban hành) và được tính theo diện tích xây dựng và đơn giá xây dựng mới do UBND cấp tỉnh qui định.

Đối với các nhà, công trình khác, mức bồi thường sẽ được tính bằng giá trị hiện có cộng thêm một khoản tiền tính bằng tỉ lệ phần trăm theo giá hiện có do UBND tỉnh, thành phố qui định. Trong trường hợp nhà, công trình bị phá dỡ một phần mà phần còn lại không sử dụng được, việc bồi thường sẽ được tính bằng toàn bộ nhà, công trình. Tuy nhiên nhà, công trình gắn liền với đất sẽ không được bồi thường nếu xây dựng không phép sau khi đã có qui hoạch, xây dựng sau ngày 1-7-2004 trái với mục đích sử dụng đất đã qui hoạch.

Đối với đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân, phần đất xen kẽ trong khu dân cư, đất vườn ao liền kề với đất ở, người sử dụng sẽ được bồi thường bằng giá đất nông nghiệp cùng mục đích sử dụng, đồng thời được hỗ trợ bằng tiền trị giá 20%-50% giá đất liền kề. Việc bồi thường được áp dụng cả đối với đất vượt hạn mức nếu phần vượt hạn mức đó là do được cho, tặng, thừa kế, nhận chuyển nhượng từ người khác hoặc tự khai hoang.

Việc lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với người bị thu hồi đất sẽ do hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cấp huyện hoặc tổ chức phát triển quĩ đất thực hiện. Đối với các trường hợp thu hồi đất có liên quan từ hai quận, huyện trở lên hoặc bồi thường, tái định cư của dự án do UBND tỉnh phê duyệt, sở tài chính cùng các cơ quan liên quan sẽ phối hợp thẩm định trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận được phương án bồi thường.

NHẬT LINH